Technika pasteli

Pastele

Technikę malarską określa rodzaj materiałów użytych do tworzenia obrazu. W przypadku suchych pasteli jest to pigment z dodatkiem niewielkiej ilości spoiwa. Pastele produkowane są o różnych twardościach i w różnym kształcie, w tym również w kredce. Istota suchych pasteli tkwi w ich ścieralności, co zdecydowanie różni je od innych materiałów rysunkowych - pasteli olejnych, zwykłych kredek, ołówków, mimo zewnętrznego podobieństwa. W technice pasteli pigment trzyma się podłoża na zasadzie adhezji. Stąd wymagane są podłoża o szorstkiej powierzchni. Najczęściej stosowany jest papier specjalnie produkowany dla tej techniki o fakturze umożliwiającej przyjmowanie większej ilości pigmentu. Bywają również inne podłoża preparowane według indywidualnych upodobań.

 

Malowanie i rysowanie pastelami

Okolice Gorzowa Wlkp, tech. pastel, 45 x 60

Proces rysowania i malowania w technice pasteli nie ma wyraźnej granicy. Można swobodnie posługiwać się kreską charakterystyczną dla rysunku i barwną plamą charakterystyczną dla malarstwa. Pastele nadają się równie dobrze do szybkich szkiców, jak i do tworzenia obrazów o dowolnej malarskiej tematyce. W technice pasteli nie miesza się kolorów na palecie. Stosuje się już gotowe odcienie. W kolorystyce bierze udział również kolor podłoża. Barwy wypadkowe można uzyskać przez rozcieranie pigmentów bezpośrednio na obrazie lub przez nakładanie warstw - chociaż laserunek nie jest mocną stroną pasteli. Poszukiwanie kolorów wypadkowych polega na zestawieniu drobnych kresek i plamek, co daje powierzchnie wibrujące i iskrzące kolorem, oparte na mieszaniu się kolorów w oku na zasadzie melanżu optycznego. Pastele ze swej natury już w pudełku mają skłonność do pokrywania się drobnym pyłkiem – zwłaszcza w suchym powietrzu. Przeszkadza to w przywieraniu pigmentu do podłoża, a kolory przypominają osypujący się puder i dają efekt mdławego mleka. Można temu zapobiec wycierając każdorazowo przed użyciem pałeczki pasteli miękką ściereczką, co zapewnia precyzyjną kreskę i świetlisty kolor.

Wady i zalety techniki pasteli

pastel brzoza

Główną wadą pasteli jest jej mała odporność na uszkodzenia mechaniczne, a największym wrogiem jest kurz, którego nie da się usunąć jak z olejnych obrazów. Najlepszym rozwiązaniem jest oprawienie pasteli za szkłem. Zapewnia to trwałość kolorystyczną nie mniejszą niż obrazom wykonanym w innej technice. Oczywiście nic nie zatrzyma destrukcji, jeżeli użyte zostały pigmenty słabej jakości. Posługiwanie się techniką pasteli wymaga pewnej wprawy, ponieważ nawet najbardziej szorstkie podłoża nie przyjmują zbyt dużej ilości farby, a możliwość poprawek i retuszu jest ograniczona - chociaż nie w takim stopniu jak na przykład w akwareli. Wszystkie wymienione wady pasteli zdecydowanie rekompensuje szeroka paleta barw pozwalająca uzyskać najdrobniejsze kolorystyczne niuanse. Pigmenty z minimalną ilością spoiwa dają jedwabisto-aksamitną powierzchnię i wyjątkowo czysty, świetlisty kolor. Historia techniki pasteli jest na tyle długa, że można znaleźć liczne przykłady obrazów, które przetrwały w dobrej kondycji 150 i więcej lat. Można nawet powiedzieć, że pastele pod względem trwałości koloru mają pewną przewagę nad technikami olejnymi. Pigmentom nie grożą procesy żółknięcia i spękania olejów lnianych i żywic, które są spoiwem farb olejnych. Oczywiście należy unikać eksponowania pasteli w ostrym słonecznym oświetleniu, ale to zalecenie dotyczy większości technik malarskich.

 

Utrwalanie pasteli

Czyli stosowanie różnego rodzaju fiksatyw, które zwykle składają się z naturalnych żywic i rozpuszczalnika, a nakładane są przez rozpylanie. Najlepsze fiksatywy sporządzane są na bazie rozpuszczalników, które szybko się ulatniają. Jednak proces utrwalania pasteli, jak do tej pory, nie został zadowalająco rozwiązany. Nawet niewielkie ilości fiksatywy powodują zmiany kolorystyczne, a nadmiar destrukcyjnie wpływa na matową powierzchnię. Przede wszystkim nadmiar fiksatywy niszczy świetlistość koloru. W procesie utrwalania potrzebny jest umiar i wyjątkowa ostrożność, gdyż ewentualne błędy są nie do naprawienia.

imagineskop 

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna